Predstavnici Službe za arhiv Odjeljenja za javni registar Vlade Brčko distrikta BiH, Slaviša Ćurić i Tamara Vijoglavin Mančić, učestvovali su na X međunarodnom arhivističkom savjetovanju „Niš 2026”, održanom od 7. do 9. oktobra 2026. godine u Nišu, u organizaciji Arhivističkog društva Srbije, Istorijskog arhiva Niš i Međuopštinskog istorijskog arhiva Čačak.
Savjetovanje je okupilo arhivske stručnjake iz Srbije, Bosne i Hercegovine, Slovenije i Crne Gore, s ciljem razmjene iskustava, predstavljanja stručnih radova i razmatranja savremenih izazova u oblasti arhivistike.
U okviru tematske cjeline „Aktuelna pitanja arhivske službe”, Slaviša Ćurić predstavio je stručni rad pod nazivom „Digitalizacija ne zamjenjuje sređivanje: problemi i rizici u praksi”, u kojem je ukazano na značaj stručnog sređivanja i obrade arhivske građe kao osnovnog preduslova za uspješnu digitalizaciju.
Posebna pažnja posvećena je problemima koji nastaju prilikom digitalizacije nesređene arhivske građe, kao i značaju pravilne identifikacije, klasifikacije, opisivanja i izrade metapodataka, kako bi digitalizovana građa bila dostupna, pretraživa i upotrebljiva za buduća istraživanja.
Kao primjer iz arhivističke prakse predstavljen je i fond Umjetničke galerije „Rizah Štetić” u Brčkom, kroz koji je ukazano na značaj očuvanja izvornog konteksta nastanka arhivske građe, uspostavljanja odgovarajuće strukture fonda i njegove stručne obrade prije pristupanja procesu digitalizacije. Ovaj primjer posebno ukazuje na potrebu da digitalizacija bude nastavak sistematskog arhivističkog rada, a ne zamjena za sređivanje i obradu arhivske građe.
Tamara Vijoglavin Mančić predstavila je rad pod nazivom „Između zakona i prakse: oduzimanje imovine vjerskih zajednica u Brčkom u procesu agrarne reforme, s posebnim osvrtom na slučaj Družbe sestara milosrdnica”, u okviru tematske cjeline posvećene agrarnoj istoriji Srbije i Jugoslavije u periodu od 1918. do 1990. godine. Rad je posvećen istraživanju istorijskih okolnosti i pravnih aspekata oduzimanja imovine vjerskih zajednica, uz korišćenje arhivske građe kao značajnog istorijskog izvora.
Tokom trodnevnog savjetovanja razmatrane su brojne teme, među kojima su digitalizacija arhivske građe, primjena vještačke inteligencije u arhivima, arhivsko zakonodavstvo, zaštita arhivske građe, dostupnost arhivskih izvora i savremeni pristupi arhivističkoj djelatnosti.
Organizovane su i stručne radionice posvećene radu sa istraživačima i korisnicima arhivske građe, kao i zaštiti arhivske građe i dokumentarnog materijala.
Učešće predstavnika Službe za arhiv Brčko distrikta BiH na ovom međunarodnom savjetovanju predstavlja značajan doprinos razmjeni stručnih znanja i iskustava, jačanju saradnje sa arhivskim ustanovama u regionu i predstavljanju rezultata arhivističkog i istraživačkog rada.
Predstavljanjem radova iz oblasti digitalizacije i istorijskih istraživanja ukazano je na značaj arhivske građe, kako za savremeno upravljanje dokumentima i očuvanje kulturnog nasljeđa, tako i za proučavanje istorije Brčkog.
